Vodič - Uopšteno o Hrvatskoj

Oko 400.p.h. - osnovanje grčkih kolonija na jadranskim ostrvima
Oko 100.p.K. - Rimljani vladaju istočnom obalom Jadrana
305. - rimski car Dioklecijan počinje da živi u svojoj palati u današnjem Splitu
Oko 600. - započinje doseljavanje Hrvata na tlo današnje Hrvatske
852. - knez Trpimir izdaje prvu povelju u kojoj se prvi put spominje ime Hrvatska u službenim spisima
925. - spominje se prvi Hrvatski kralj Tomislav, koji ujedinjuje panonsku i dalmatinsku Hrvatsku
1102. - nakon pogibije poslednjeg domaćeg kralja Petra Svačića, Hrvatska ulazi u personalnu uniju s Ugarskom
1527. - zbog opasnosti od prodora Turaka, odlukom hrvatskog sabora, na hrvatski presto dolazi dinastija Habsburgovaca
1699. - Hrvatska je uglavnom oslobođena turske vlasti
1815. - nakon kratkotrajne vladavine Francuza, gotovo cela današnja Hrvatska ulazi u sastav Habsburške monarhije
1847. - Hrvatski postaje službeni jezik u Hrvatskoj
1848. - ban Josip Jelačić odbranio Hrvatsku od pokušaja mađarske okupacije i ujedinio sve hrvatske pokrajne
1918. - nakon raspada Austro-ugarske monarhije u I sv. ratu, Hrvatska postaje deo Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, kasnije proglašeno Jugoslavijom
1941. - nemačke i italijanske snage okupiraju tadašnju Jugoslaviju. Počinje organizovani partizanski otpor, koji unutar Jugoslavije vode antifašisti
1945. - proglašena je Federativna Narodna Republika Jugoslavija i u njenom sklopu današnja Hrvatska kao federalna republika
1990. - organizovani prvi višestranački izbori u Hrvatskoj nakon II. sv. rata
1991. - Hrvatska proglašava samostalnost
1992. - Hrvatska postaje članicom Ujedinjenih naroda
1995. - Hrvatska potpisala Dejtonski sporazum čime su okončani ratni sukobi
2001. - Hrvatska potpisala sporazum o stabilizaciji i pridruživanju Evropskoj uniji

Hrvatska obiluje kulturno-istorijskim spomenicima iz svih perioda, zahvaljujući burnim istorijskim zbivanjima i preplitanju uticaja različitih kultura. Njenu obalu karakterišu uticaji mediteranske kulture, brojni spomenici iz antike, rimskog perioda i ranog srednjeg veka, romaničko sakralna baština, kao i niz očuvanih karakterističnih mediteranskih urbanih celina. Kontinentalna Hrvatska deo je srednje-evropskog kulturnog kruga i ističe se brojnim praistorijskim nalazima od svetskog značaja, starim gradinama, tvrdjavama i dvorcima kasnog srednjeg veka i kulturnim spomenicima i arhitekturom iz perioda baroka.

BELEC - crkva sv. Marije Snježne iz 17. - 18. vek, s vrednom baroknom opremom.
DUBROVNIK - jedan od najbolje očuvanih srednjevekovnih utvrđenih gradova na Mediteranu, sagrađen uglavnom od 13. do 16. veka, u potpunosti očuvane gradske zidine s kulama, Knežev dvor, katedrala, palata Sponza, franjevački samostan, tvrđava Lovrijenac. Stari grad je deo svetske baštine UNESCO-a
ĐAKOVO - monumentalna katedrala biskupa J. J. Strossmayera iz 19. veka
HLEBINE - selo kod Koprivnice, kolevka hrvatske naivne umetnosti
HVAR - očuvana istorijska celina iz 15. veka, okružena zidinama; najstarije gradsko pozorište u Evropi iz 1612. godine
KNIN - srednjevekovna tvrđava iznad grada; u okolini jedno od najbogatijih ranosrednjevekovnih arheoloških nalazišta u Hrvatskoj
KRAPINA - paleontološki lokalitet Hušnjakovo, jedno od najznačajnijih nalazišta Neandertalca u svetu
LEPOGLAVA -kompleks pavlinskog samostana s crkvom sv. Marije, u kojoj je osnovana prva viša škola u Hrvatskoj
MARIJA BISTRICA - glavno hrvatsko hodočasničko središte sa zavetnom crkvom sv. Marije
MOTOVUN - slikoviti srednjevekovni gradić-muzej na vrhu brega
NIN - starohrvatske crkvice sv. Križa i sv. Nikole iz 11. veka
OSIJEK - istorijska urbanistička jezgra Tvrđa s nizom vrednih zgrada iz 18. i 19. veka
OSOR na Cresu - istorijski gradić s antičkim i srednjevekovnim zgradama i sačuvanim zidinama
OTAVICE kod Drniša u Dalmatinskoj zagori - mauzolej porodice Meštrović
PAG - očuvana urbana celina planski izgrađenog grada iz 15. veka
POREČ - istorijska urbanistička celina; Eufrazijeva bazilika iz 6. veka jedan od najvažnijih ranovizantijskih spomenika Mediterana, deo UNESCO-ve Svetske baštine
PULA - Rimski amfiteatar iz 1. veka, treći po veličini na svetu, rimska Zlatna vrata
RIJEKA - kaštel na Trsatu i svetište sv. Marije od Lorette
ROVINJ - istorijska urbana cjelina s crkvom sv. Eufemije iz 18. veka
SOLIN - arheološki lokalitet s ostacima velikog rimskog grada Salone i niza ranohrišćanskih spomenika
SPLIT - istorijska jezgra sa antičkom Dioklecijanovom palatom jedan je od najvažnijih očuvanih kasnorimskih istorijskih spomenika i deo UNESCO-ve svetske baštine; katedrala sv. Dujma, starohrvatska crkva svetog Trojstva i druge važne lokacije
ŠIBENIK - istorijska gradska jezgra sa znamenitom renesansnom katedralom sv. Jakova, delom Jurja Dalmatinca i Nikole Firentinca, kao i nizom palata i crkava
TRAKOŠĆAN - romanički dvorac iznad istoimenog jezera 
TROGIR - istorijski grad na ostrvcu s katedralom iz 13. veka sa poznatim portalom majstora Radovana, deo UNESCO-ve svetske baštine
VARAŽDIN - dobro očuvana barokna urbana celina; niz vrednih palata, crkvi i samostana; monumentalni Stari grad i gradsko groblje iz 19. veka poznato po jedinstvenoj hortikulturi
VELIKI TABOR u Hrvatskom zagorju - iz 16. veka najbolje je očuvana renesansna tvrđava u Hrvatskoj
VUKOVAR - praistorijsko arheološko nalazište Vučedol jedno je od najznačajnijih neolitskih nalazišta u Evropi; dvorac Eltz teško je oštećen za vreme sukoba u Vukovaru 1991.
ZADAR - istorijski urbani kompleks s očuvanim zidinama, više antičkih i ranosrednjevekovnih spomenika - rimski forum i jedinstvena predromanička kružna crkva sv. Donat iz 9. veka
ZAGREB - istrorijska urbana celina srednjevekovnog Gornjeg grada i Kaptola, planski izgrađen Donji grad iz druge polovine 19. veka s nizom parkova u obliku potkovice; zagrebačka katedrala najistaknutija je u zemlji.

DUBROVNIK - Arheološki muzej, Etnografski muzej, Muzej savremene istorije,Pomorski muzej, Riznica katedrale, Dom Marina Držića
ČAKOVEC - Muzej Međimurja
GOSPIĆ - Muzej Like, u obližnjem Smiljanu je biografska zbirka Nikole Tesle u njegovom rodnom mestu
HLEBINE - Galerija naivne umetnosti, Muzejska zbirka Ivana Generalića
KARLOVAC - Gradski muzej Karlovac
KLANJEC - Galerija vajara Antuna Augustinčića
KRAPINA - Muzej evolucije i nalazište pračoveka Hušnjakovo, Muzej Ljudevita Gaja
KUMROVEC - Staro selo - jedinstveni etno-muzej s originalnim seoskim kućama uključujući rodnu kuću Josipa Broza-Tita
MAKARSKA - Malakološki muzej (kolekcija morskih školjki), Gradski muzej Makarska
OSIJEK - Muzej Slavonije, Galerija Likovnih Umetnosti
PAZIN - Etnografski muzej Istre, Muzej grada Pazina
PULA - Arheološki muzej Istre, Istorijski muzej Istre
SPLIT - Muzej hrvatskih arheoloških spomenika, Arheološki muzej Splita, Galerija vajara Ivana Meštrovića
TRAKOŠĆAN - Dvor Trakošćan - muzej u dvorcu s velikom kolekcijom starog oružja
VARAŽDIN - Gradski muzej Varaždina u Starom gradu - Istorijsko odelenje i Entomološko odelenje (zbirka insekata)
ZADAR - Arheološki muzej Zadra, Narodni muzej Zadra, Pomorski muzej, Stalna izložba crkvene umetnosti,
ZAGREB - Arheološki muzej, Etnografski muzej, Hrvatski muzej naivne umetnosti, Moderna galerija Zagreb, Muzej grada Zagreba, Muzej Mimara s artefaktima iz svih perioda, Muzej za umetnost i obrt, Muzej prirodnih nauka, Muzej savremene umetnosti, Strossmayerova galerija starih majstora HAZU, Tehnički muzej

DUBROVNIK - Dubrovački letnji festival - pozorišni i muzički nastupi (juli-avgust)
ĐAKOVO - Đakovački vezovi - festival slavonskog narodnog nasleđa (juli)
GROŽNJAN - u središnjoj Istri - Grožnjanske muzičke večeri (jul-avgust)
ĐURĐEVAC - Picokijada festival folklora (juni)
KRK - Krčki letnji festival - koncerti klasičnih muzike (juli-avgust)
OSOR - na Cresu, Osorske muzičke večeri (juli-avgust)
SINJ - Sinjska alka, viteška takmičenja (avgust)
SPLIT - Splitski letnji festival, pozorišni i muzički nastupi (juli-avgust)
ŠIBENIK - Međunarodni dečiji festival (juni-juli)
VARAŽDIN - Varaždinske barokne večeri (septembar-oktobar)
VINKOVCI - Vinkovačke jeseni - festival folklornog nasleđa Slavonije (septembar)
ZAGREB - Zagrebački letnji festival (juli-avgust), međunarodni festival avangardnih pozorišta (juni-juli), Međunarodni festival folklora (juli), Bijenalni festival savremene muzike (april), Međunarodni lutkarski festival (avgust-septembar), Svetski festival animiranih filmova (juni)
CRIKVENICA, DUBROVNIK, LASTOVO, NOVI VINODOLSKI, RIJEKA, SAMOBOR, SENJ - Karneval (siječanj-veljača, Novi Vinodolski i Senj, takođe i u juli i avgustu)

BOŠKOVIĆ, RUĐER (1711-1787.) fizičar, matematičar i astronom, jedan od najučenijih ljudi svog doba, prethodnik savremene fizike, utemeljilac teorije dinamike atoma
BROZ-TITO, JOSIP (1892-1980.) političar i državnik, organizator antifašističkog ustanka u bivšoj Jugoslaviji tokom Drugog svetskog rata
DRŽIĆ, MARIN (1508-1567.) književnik; hroničar Dubrovačke republike, jedan od najvećih komediografa renesanse (preteča Molijera)
GENERALIĆ, IVAN (1914-1992.) slikar naive; osnivač svetski poznate Hlebinske slikarske škole
GETALDIĆ, MARIN GHETALDUS (1566-1606.) matematičar, poznat po primeni algebre u geometriji i pionir u izradi konusnih sočiva
GUNDULIĆ, IVAN (1589-1638.) književnik; poznat po epu "Osman" koji veliča slobodarski duh Dubrovačke republike
KLOVIĆ, JULIJE (1498-1578.) slikar, najveći evropski minijaturist svog vremena, slikao za rimskog papu i za porodicu Mediči u Firenci
KRLEŽA, MIROSLAV (1893-1981.) najveći savremeni hrvatski i jedan od najznačajnijih srednjoevropskih književnika prve polovine 20. veka, utemeljilac hrvatske leksikografije
LISINSKI, VATROSLAV (1819-1854.) kompozitor, napisao prvu hrvatsku operu "Ljubav i zloba" 1846. godine
LUPIS, IVAN (1813-1875.) pomorski oficir iz Rijeke, pronalazač torpeda, proizvedenog prvi put u Whitehead-ovoj fabrici u Rijeci 1866. godine
MARIN (4. vek) klesar sa ostrva Raba, osnivač San Marina, prve republike u Evropi
MEŠTROVIĆ, IVAN (1883-1962.) poznati hrvatski vajar, poznat po monumentalnim skulpturama s nacionalnom tematikom; radio u SAD-u, njegova najpoznatija skulptura su "Indijanci" u Chicagu
PENKALA, SLAVOLJUB (1871-1922.) pronalazač mehaničke olovke i nalivpera 1906. godine i prve hrvatske letilice dvoseda
POLO, MARCO (1254-1324.) venecijanski pustolov i istraživač, zaslužan za otkrivanja Kine Evropi; prema tradiciji potiče sa ostrva Korčule
PRELOG, VLADIMIR (1906-1998.) hemičar, delovao u Švajcarskoj, dobitnik Nobelove nagrade za hemiju 1975. godine
RADIĆ, STJEPAN (1871-1928.) političar, osnivač Hrvatske seljačke stranke, demokrata i borac za oslobođenje Hrvatske; umro od posledica atentata u Skupštini Kraljevine Jugoslavije
RUŽIČKA, LAVOSLAV (1887-1976.) hemičar, delovao u Švajcarskoj, dobitnik Nobelove nagrade za hemiju 1939. godine
SCHWARTZ, DAVID (1852-1897.) konstruktor letilice s metalnom konstrukcijom; Ferdinand Zeppelin je kupio njegove radove i po njima izgradio letilicu koja nosi njegovo ime
STARČEVIĆ, ANTE (1823-1896.) političar, osnivač Hrvatske stranke prava, zagovornik politike potpune nezavisnosti Hrvatske; prozvan "ocem domovine"
STEPINAC, ALOJZIJE (1898-1960.) zagrebački nadbiskup, kardinal i teolog, tokom II. svetskog rata javno osudio fašističke progone; nakon uspostavljanja komunističke vlasti, zatvoren. Umro u zatočeništvu. Proglašen mučenikom. (beatifikacija 1998)
TESLA, NIKOLA (1856-1943.) fizičar, delovao u SAD-u, jedan od najvećih pronalazača na polju elektrotehnike; projektovao prvu hidroelektranu naizmenične struje na slapovima Nijagare, dao osnove radarskih uređaja; po njemu je nazvana merna jedinica za magnetsku indukciju (Tesla - T)
TUĐMAN, FRANJO (1922-1999.) političar i istoričar, učesnik antifašističkog pokreta. Zbog zastupanja hrvatskih nacionalnih prava došao u sukob s komunističkim režimom; osnovao Hrvatsku demokratsku zajednicu koja je pobedila na prvim višestranačkim izborima 1990. godine, prvi predsednik nezavisne hrvatske države
VRANČIĆ, FAUST (1551-1617.) pronalazač, filozof i leksikograf; anticipirao niz tehničkih pronalazaka, između ostalog i padobran
VUČETIĆ, IVAN (1858-1925.) jedan od pronalazača daktiloskopije, metoda identifikacije osoba na temelju otisaka prstiju

BRIJONI - grupa od dva veća i dvanaest manjih ostrva na zapadnoj obali Istre; očuvana mediteranska vegetacija, zoološki vrt u prirodi, kulturno nasleđe antike. Zbog svoje izuzetne lepote, od početka 20. veka, ta su ostrva omiljeno letovalište za državnike sveta.
KORNATI - najrazuđenija grupa ostrva na Mediteranu, koja se sastoji od 140 nenaseljenih ostrva, ostrvaca i hridi, pravi lavirint mora i kamena, poznata po visokim liticama i neobičnim oblicima reljefa, jedna od omiljenih destinacija nautičara; u Nacionalnom parku je marina Piškera, a u blizini je i osam drugih marina.
KRKA - najlepša krška reka Hrvatske, proglašena nacionalnim parkom od Knina do Skradina; duboki kanjoni usecaju se u vapnenačke platoe; jezera; između mnoštva vodopada, najistaknutiji su Skradinski Buk i Roški slap. Između njih je ostrvce Visovac, s franjevačkim samostanom, smešten u tački gde se reka proširuje u jezero.
MLJET - ostrvo severozapadno od Dubrovnika; zapadni dio ostrva je nacionalni park s dva duboka zaliva zvana jezera zbog svoje vrlo uske veze s otvorenim morem; obilna i raznolika mediteranska vegetacija, vredni antički spomenici i benediktinski samostan iz 12. veka na ostrvu u sredini jezeru nalik zaliva.
PAKLENICA - Nacionalni park na južnoj strani najvećeg planinskog masiva Hrvatske, Velebita, koji se proteže od najviših vrhova do mora, dva impresivna kanjona, Velika Paklenica i Mala Paklenica; mnoštvo neobičnih krških reljefnih oblika, niz pećina, bogata i raznolika flora i fauna; monumentalna vertikalna stena poznata kao Anića Kuk je jedan od najpopularnijih terena za obuku hrvatskih alpinista.
PLITVIČKA JEZERA - Najlepši i najpoznatiji hrvatski nacionalni park, deo UNESCO-ve Svetske Baštine, smešten pored glavnog puta koji povezuje Zagreb sa Dalmacijom; 16 malih jezera međusobno je povezano vodopadima stvorenim prirodno naslagama sadre, guste šume bukve i jele, delimično u vidu prašuma, brojne životinjske vrste (uključujući mrkog medveda), za posetioce je organizovan prevoz specijalnim vozilima za razgledanje i električnim trajektima.
RISNJAK - šumoviti planinski masiv severno od Rijeke, obuhvata područje izvora reke Kupe; zbog svog položaja na prelazu između Alpa i planine Dinare, okupljene su razne vrste flore i faune unutar malog područja, uključujući mrkog medveda, risa, divokozu, jelena, orla "zmijara"; lepota šume, krške pojave i predivni vidici privlače brojne planinare.
SJEVERNI VELEBIT- prirodno najvredniji i najatraktivniji deo vršnog dela Velebita.
Uključuje stroge prirodne rezervate Rožanski i Hajdučki kukovi s atraktivnim krškim oblicima i Lukinom jamom, jednom od najdubljih u svetu kao i čuveni Velebitski botanički vrt.

Parkovi prirode su prostrana prirodno ili kultivisana područja s naglašenim estetskim, ekološkim, vaspitno-obrazovnim, kulturno-istorijskim i turističko-rekreativnim vrednostima.

BIOKOVO - impozantna krška planina iznad Makarske rivijere; raznolika flora i fauna, prekrasni vidici;
KOPAČKI RIT - veliko močvarno područje na ušću Drave u Dunav, bogat biljni i životinjski svet, naročito ptice močvarice, jeleni i divlje svinje.
LONJSKO POLJE - jedna od najvećih močvara Europe uz reku Savu istočno od Siska; prostrane hrastove šume, bogata ptičja fauna, naročito rode.
MEDVEDNICA - gorski masiv iznad Zagreba i njegova glavna rekreacijska zona; očuvane šume bukve i jele, a ima i atraktivnih pećina i dubokih potočnih dolina.
TELAŠĆICA - prostrani uski zaliv na Dugom otoku, kod NP Kornati, odredište nautičara; malo jezero uz more, a na morskoj strani najveći hrvatski klifovi (i do 180 m)
VELEBIT - najveća i najljepša hrvatska planina; zbog jedinstvenog reljefa i biljnog i životinjskog sveta proglašena Svetskim rezervatom biosfere; najveće zaštićeno područje u zemlji, uključuje i NP Paklenica i Sjeverni Velebit;
ŽUMBERAK-SAMOBORKO GORJE - zapadno od Zagreba, prostrane livade, slikovita sela s razvedenim reljefom i dubokim kanjonima.
PAPUK - najveće gorsko područje u Slavoniji, ističe se šumovitošću i delom eruptivnim reljefom.
UČKA - planina na istoku Istre, iznad Kvarnerske rivijere. Zanimljiv reljef i flora, veličanstveni vidici.
VRANSKO JEZERO - najveće jezero Hrvatske, nedaleko od Zadra; zbog blizine mora ima i morskih i slatkovodnih riba, a poznato je i po bogatstvu ptica.

• dva strogo zaštićena prirodna rezervata
• 73 specijalna rezervata (botanički, geomorfološki, hidrološki, ihtiološki, ornitološki, morski, zoološki, šumski), 27 park-šuma, 28 značajnih pejzaža, 75 primera prirodnih fenomena (geološki, geomorfološki, hidrološki, paleontološki, retki primerci drveća) i 120 hortikulturnih lokacija (arboretumi, botanički vrtovi, parkovi, pojedinačno drveće i lugovi)
• sveukupna površina zaštićenih površina je 4.585 km2, 8 posto površine Hrvatske; 380 životinjskih vrsta i 44 biljne vrste zaštićene su

Drugi značajni prirodni vidici:
REKA DRAVA - jedna od nekoliko najvećih reka Evrope čiji je znatan deo u prirodnom stanju predložen kao Svetski rezervat biosfere
REKA DOBRA - u Karlovcu, poznata zbog svoje čistoće, bogatstva riba i atraktivnih kanjona i brzaka na kojima se organizuje splavarenje, kajakaštvo i vožnja kanua
REKA MREŽNICA - u Karlovcu s nizom vodopada na sadrenim preprekama; atraktivni kanjoni i omiljena kupališta
BIJELE STIJENE i SAMARSKE STIJENE - na planini Bjelolasica u Gorskom kotaru; mnoštvo bizarnih krških oblika u divljem i šumovitom pejzažu, strogo zaštićene kao prirodni rezervat
VRAŽJI PROLAZ - u Skradu u Gorskom kotaru; slikoviti uski kanjon kroz koji prolazi zastrašujuća staza u steni; na ulazu u kanjon je atraktivni vodopad Zeleni vir
LIMSKI ZALIV - slikovit duboki morski zaliv na zapadnoj obali Istre, zbog svoje uskosti i strmih stena liči na norveške fjordove
REKA GACKA - u Lici kod Otočca; s nizom slikovitih izvora i starih vodenica, poznata kao jedno od najznačajnijih mesta za pecanje pastrmke u Evropi
ZLATNI RAT u BOLU na BRAČU - mnogi se slažu da je to najlepša plaža na Jadranu, rt od finog šljunka koji se pomera zajedno s talasima, okružen borovom šumom
MODRO JEZERO i CRVENO JEZERO - jezera u Imotskom u Dalmatinskoj Zagori; jedinstveni krški fenomen od dve izuzetno duboke rupe (Crveno jezero dubine 500 metara)
MODRA SPILJA - pećina na ostrvu Biševo na otvorenom moru; blizu Visa, značajna zbog svoje plave boje, prema mnogima, puno lepša od slične, ali puno poznatije pećine na Capriju
DELTA NERETVE - na jugu zemlje, jedinstveno močvarno područje sa specifičnom vegetacijom od trske, poznato po okupljanju velikog broja ptica

Sportski tereni: uz većinu hotela i kampova na Jadranu postoje brojni sportski tereni za tenis, košarku, odbojku na pesku itd. Naročito je popularan tenis - Umag i Zagreb su domaćini ATP turnira.
Sportovi na vodi: u većim turističkim centrima moguće je iznajmljivanje čamaca, ribolovne i ronilačke opreme, a postoje i brojne škole ronjenja i škole jedrenja na dasci. Na rekama Dobri i Cetini organizuje se rafting. Kajakaštvo i vožnja kanua na divljim vodama organizuje se na Kupi, Korani, Mrežnici, Cetini i Uni.
Planinarenje: uređene planinarske staze, planinarski domovi i skloništa postoje na svim većim planinama, a pogotovu u Gorskom Kotaru, na Velebitu, Učkoj, Mosoru, Biokovu, Medvednici, Žumberačkoj gori, Ivanščici i Papuku.
Stadioni za olimpijske sportove i velike sportske dvorane nalaze se u Zagrebu i Splitu, u kojima su održane Svetske studentske igre (Univerzijada) i Mediteranske igre. Veći stadioni i sportske dvorane postoje i u drugim većim gradovima.
Zabava: većina hotela više kategorije imaju casina i noćne klubove, posebno Zagreb, Opatija, Umag, Poreč, Rovinj, Pula, Dubrovnik. Svi veći gradovi i važnija turistička mesta na Jadranu imaju disko klubove, dok se leti redovno organizuju plesne večeri na otvorenom i razne zabavne priredbe.